Coóng khẩu


Đồ xôi bằng nồi gỗ là một trong những phong tục của người đồng bào các dân tộc. Tùy thuộc vào từng dân tộc và địa phương nơi họ sinh sống mà nồi đồ xôi này có tên gọi khác nhau. Nếu đồng bào Mường gọi vật dụng này là cuốp thì đồng bào dân tộc Thái gọi là coóng khẩu.

Bộ chõ đồ xôi bằng gỗ được đa số đồng bào dân tộc miền núi sử dụng, trong đó chõ gỗ của người dân tộc Thái được biết đến nhiều hơn cả, có lẽ do tập quán nấu ăn của đồng bào, họ thường xôi chín hầu như tất cả các thực phẩm của mình: xôi cơm nếp, xôi rau, xôi khoai sắn, xôi bánh trái, củ quả. Món ăn nấu chín bằng phương pháp hấp này thường ngon ngọt hơn, màu sắc cũng đẹp và tự nhiên hơn.

Khi làm chõ, có hai trong nhiều khâu quan trọng nhất, đó là khâu lựa chọn gỗ và đục khuôn. Ở khâu lựa gỗ, người làm chõ phải lên rừng chọn những cây gỗ tròn, kích thước vừa phải, không quá to hoặc quá nhỏ, loại gỗ có tính lành nếu không sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe người dùng. Khâu đục khuôn phải thận trọng từng bước, giữ cho khuôn không bị vỡ, kích thước miệng khuôn rộng 15 – 20 cm, đáy khuôn cố định từ 09 – 10 cm cho vừa với miệng “ninh đồng”…

Dụng cụ làm chõ thường là dao, rìu, đục, cưa…Tất cả các bước đòi hỏi người làm kiên trì, khéo léo. Nếu chõ đồ xôi làm không tốt thì xôi chín không đều, hương thơm của xôi mất đi.

Đã có thời gian dài, việc làm chõ đồ xôi bằng gỗ dần bị mai một. Nhiều người đã lựa chọn mua chõ bằng nhôm, inox vì giá rẻ và thuận tiện hơn. Tuy nhiên, nếu so sánh một cách cụ tỉ hơn thì, hạt gạo được hấp hơi nước trong chõ đồ xôi bằng gỗ, cơm chín rất đều, hạt cơm trắng, giữ nguyên được mùi vị của đặc trưng của lúa nếp nên ăn ngon hơn và để được lâu hơn so với xôi đồ chõ nhôm, chõ inox.

Lý do vì chõ đồ xôi bằng gỗ làm quá trình hơi nước ngưng tụ chậm đi, nên xôi ít bị ướt và nát, bề mặt chõ gỗ có tính thẩm thấu cao hơn kim loại nên lượng nước chảy ngược sẽ được hấp thụ bớt nên giảm lượng nước tác động vào xôi, thân chõ gỗ có hình phễu giúp làm hơi nóng lan tỏa rất mạnh và tác dụng đều lên các vị trí làm xôi chín nhanh và đều, giúp tiết kiệm nhiên liệu đun nấu.

Thông tin thêm
Dân tộc

Thái

Vật liệu

Đồng, Gỗ

Hình ảnh

Triệu Chiến


Navigation
Viewed

Recently Viewed

Close

Quickview

Close

Categories

Giỏ hàng

Close

Ưa thích

Close