Phươn mây


Trong gia đình của đồng bào Thái, Khơ Mú ở các huyện miền núi trải dài từ Tây Bắc đến Bắc Trung bộ của Việt Nam… không thể thiếu chiếc mâm. Chiếc mâm gọi theo tiếng người Thái trắng là phươn tre, người Thái đen gọi là pan tre, dùng để ăn cơm là chủ yếu, ngoài ra mâm còn được dùng để bày các đồ vật, thức vật cúng tế tổ tiên.

Mâm cơm được làm bằng tre và mây, với đồng bào Thái ngoài tác dụng đựng thức ăn thì còn dùng để đựng các lễ vật, đồ cúng tổ tiên. Mâm gồm có 2 phần: mặt mâm có hình tròn và chân có hình trụ. Sau khi hoàn thành, muốn mâm có màu trắng thì ngâm nước muối khoảng 1 ngày, sau đó đặt lên bếp lửa để hong khói. Mâm được đặt đứng, có chiều cao khoảng 50 cm. Tuổi thọ của mâm cơm tùy thuộc vào chất lượng vật liệu, tay nghề của người đan, có những chiếc có thể sử dụng được trên 20 năm, thậm chí lâu hơn thế.

Những nguyên liệu để thực hiện từng sản phẩm hầu như sẵn có trong tự nhiên gồm mây, tre, nứa, giang…Tuy vậy việc lựa chọn nguyên liệu cần kỹ càng, theo kinh nghiệm nên chọn tre, nứa đã già, ống cây phải thẳng. Sau khi mang về nhà, tre không nên để lâu nhằm tránh mọt, khô sẽ khó chẻ khi làm phươn. Tre được cắt khúc từng đoạn, sau đó chẻ nan và vót tre phù hợp với từng loại sản phẩm. Các nan tre được chẻ và vót khá đều nhau, trước khi đan thường được ngâm nước để tăng độ dẻo.

Kỹ thuật đan của đồng bào Thái khá đa dạng: ô vuông, ngang, dọc, đan bắt chéo… Mỗi sản phẩm muốn bền đẹp phải mất ít nhất vài ba ngày, thậm chí những sản phẩm phức tạp có khi mất cả tháng trời. Sau khi hoàn thiện, bà con thường gác trên bếp để hun khói, giúp đồ vật bền hơn, tránh mối mọt.

Đồ đan mây tre, đồ gỗ và đồ thêu dệt còn có nhiều gốc gác chung, kiểu cách tương tự và thẩm mỹ tương đối gần gũi. Những đồ đan mây tre dùng trong đánh bắt và sinh hoạt hàng ngày của người Thái Tây Bắc có thể đặt cạnh đồ đan xa xưa của người Thái ở bất cứ đâu. Chúng thể hiện sự am hiểu rừng, cây cối, bàn tay khéo léo luôn có xu hướng nâng đồ đan lên trên mức sử dụng thông thường.

Người Thái ở gần người Mường cũng là tộc người cổ xưa gần gũi với người Kinh, có nghề đan mây tre rất điêu luyện và phong phú. Nên có thể thấy những ảnh hưởng qua lại giữa đồ đan Thái và đồ đan Mường.

Thông tin thêm
Dân tộc

Thái

Vật liệu

Mây

Hình ảnh

Triệu Chiến


Navigation
Viewed

Recently Viewed

Close

Quickview

Close

Categories

Giỏ hàng

Close

Ưa thích

Close